Jako nastolatek gra\u0142em w pi\u0142k\u0119, ale od lat swoje zainteresowanie futbolem ograniczy\u0142em do ogl\u0105dania meczy polskiej reprezentacji i to pod warunkiem, \u017ce mecz by\u0142 ciekawy. Nie wierzy\u0142em te\u017c, \u017ce jeste\u015bmy w stanie wygra\u0107 organizacj\u0119 Mistrzostw Europy 2012. My, taki skromny kraj na dorobku. Na dodatek zamiast rozwija\u0107 w sobie wiar\u0119, zastanawia\u0142em si\u0119 czy nas na to sta\u0107 i czy aby nie lepiej przeznaczy\u0107 pieni\u0105dze na inne cele. Chyba za d\u0142ugo jestem ekonomist\u0105<\/u>. Cokolwiek by nie m\u00f3wi\u0107 o kwestiach ekonomicznych cieszy mnie oczywi\u015bcie, \u017ce jeste\u015bmy wraz z Ukrain\u0105 organizatorami turnieju. Efekt marketingowy tej imprezy ma ogromne znaczenie. <\/p>\n
A co z ekonomi\u0105<\/u>? Kusi mnie postawi\u0107 takie pytanie. Jak to jest, \u017ce praktycznie nie dostaniemy \u017cadnych powa\u017cniejszych pieni\u0119dzy na organizowanie mistrzostw, a od dw\u00f3ch dni w newsach podawanych przez media pojawiaj\u0105 si\u0119 bez \u017cadnych komentarzy informacje o inwestycjach id\u0105cych w dziesi\u0105tki miliard\u00f3w z\u0142otych<\/u>. By\u0142o kilka rozs\u0105dnych g\u0142os\u00f3w przypominaj\u0105cych co to za kwoty, ale te t\u0142umaczenia nie przyj\u0119\u0142y si\u0119 w mediach. Media bez skr\u0119powania rzuca\u0142y ogromnymi kwotami i pozwoli\u0142y Polakom uwierzy\u0107, \u017ce czeka nas teraz lawina pieni\u0119dzy i wzrost gospodarczy niemal tylko dzi\u0119ki …… budowie lub przebudowie sze\u015bciu stadion\u00f3w i wp\u0142yw\u00f3w z tytu\u0142u pi\u0142karskiego \u015bwi\u0119ta trwaj\u0105cego ok. jednego miesi\u0105ca<\/u>. Wiem, wiem, jestem troch\u0119 z\u0142o\u015bliwy i – przyznaj\u0119 – przesadzam. \u015aledz\u0105c pierwsze informacje internetowe i komentarze Polak\u00f3w do nich, trudno nie dostrzec \u017ce du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 z nas w to uwierzy\u0142a. W mediach pojawia\u0142y si\u0119 komentarze w stylu: do tej pory niemal nie budowano autostrad, wi\u0119c podj\u0119cie si\u0119 organizacji turnieju odmieni t\u0105 sytuacj\u0119 i powstanie ich kilka setek lub krotno\u015b\u0107 tego.<\/p>\n
Dziesi\u0105tki miliard\u00f3w z\u0142otych i euro, kt\u00f3re podawano na okr\u0105g\u0142o w mediach, to najcz\u0119\u015bciej kwoty \u0142\u0105cznych nak\u0142ad\u00f3w z zatwierdzonych plan\u00f3w i za\u0142o\u017ce\u0144 na lata 2007-2013<\/u>. <\/span>To \u015brodki krajowe i z UE, kt\u00f3rych otrzymanie i przeznaczenie nie ma nic wsp\u00f3lnego z mistrzostwami. S\u0105 tam pieni\u0105dze na drogi, kolej i mn\u00f3stwo innych cel\u00f3w, w tym obiekty sportowe. Oczywi\u015bcie na chwil\u0119 obecn\u0105, wydatkowanie tych \u015brodk\u00f3w nie jest jednoznacznie okre\u015blone w rozumieniu precyzyjnego wskazania obiekt\u00f3w. Fakt organizacji mistrzostw wp\u0142ynie jedynie na pewne przemieszczenie cz\u0119\u015bci \u015brodk\u00f3w na infrastruktur\u0119 po\u015brednio lub bezpo\u015brednio zwi\u0105zan\u0105 z organizacj\u0105 mistrzostw, pobytem i przemieszczaniem si\u0119 setek tysi\u0119cy kibic\u00f3w. Przyspieszy powstanie centr\u00f3w konferencyjnych, wielu hoteli. Teraz trzeba b\u0119dzie w ko\u0144cu usprawni\u0107 przej\u015bcia graniczne z Ukrain\u0105, czy znie\u015b\u0107 bariery administracyjne utrudniaj\u0105ce dost\u0119p prywatnych linii lotniczych do obs\u0142ugi ruchu pasa\u017cerskiego pomi\u0119dzy Polsk\u0105 a Ukrain\u0105. <\/p>\n Czytaj\u0105c informacje o kosztach budowy obiekt\u00f3w sportowych wraz z niezb\u0119dn\u0105 infrastruktur\u0105, podawano r\u00f3\u017cne kwoty. Powiedzmy, \u017ce wezm\u0119 jedn\u0105 z wi\u0119kszych, czyli 3 mld z\u0142otych. Du\u017co to czy nie? Tylko roczne nak\u0142ady na wydatki maj\u0105tkowe i inwestycje dokonane przez Jednostki Samorz\u0105du Terytorialnego (JST) to 29,5 mld pln (dane za 2006 r.).<\/u> Je\u017celi wi\u0119c koszt obiekt\u00f3w przyr\u00f3wnamy do 5-letnich nak\u0142ad\u00f3w (czas do mistrzostw), to jest to jedynie 2%.<\/u> Por\u00f3wnuj\u0105c kwot\u0119 inwestycji do 5-letnich nak\u0142ad\u00f3w przedsi\u0119biorstw dla tzw. pe\u0142nej zbiorowo\u015bci, warto\u015b\u0107 ta nie przekracza nawet 1%. I ju\u017c na zako\u0144czenie tych por\u00f3wna\u0144. Przez ostatnie dwa lata, w strukturze prac budowlano-monta\u017cowych obiekty sportowe stanowi\u0142y ok. 1%.<\/p>\n Dla miast kt\u00f3re b\u0119d\u0105 gospodarzami rozgrywek budowa czy rozbudowa stadion\u00f3w z obiektami towarzysz\u0105cymi jest jednak zbyt du\u017cym obci\u0105\u017ceniem, by ponie\u015b\u0107 ten ci\u0119\u017car samodzielnie. Dla przyk\u0142adu, w przypadku Warszawy podawany koszt stadionu z komleksem innych obiekt\u00f3w sportowych ma wynosi\u0107 ok. 1,2 mld pln. To tyle ile Warszawa rocznie wydaje na inwestycje<\/u>. Dla os\u00f3b niewtajemniczonych w finanse JST, od razu podaje \u017ce dominuj\u0105ca cz\u0119\u015b\u0107 inwestycji to wydatki absolutnie konieczne (np. ocieplanie szk\u00f3\u0142, remonty dr\u00f3g itd.).<\/u> Ani Warszawa, ani \u017cadne z pozosta\u0142ych miast nie jest w stanie samodzielnie wybudowa\u0107 obiektu sportowego jak stadion na 40 tys. ludzi (stolica chce mie\u0107 jeszcze wi\u0119kszy) w kr\u00f3tkim okresie. Wspomniane stadiony by\u0142y wprawdzie planowane, ale albo nieco skromniejsze albo ich budowa by\u0142a przesuwana na kolejne lata. Mistrzostwa to okazja na przyspieszenie budowy i wi\u0119kszy udzia\u0142 \u015brodk\u00f3w bud\u017cetowych. Pa\u0144stwo przecie\u017c nie odm\u00f3wi i sypnie hojnie groszem. W\u0142adze Warszawy od razu przyzna\u0142y, \u017ce nie maj\u0105 tylu \u015brodk\u00f3w, a po dodaniu II linii metra i inwestycji na Pradze, oczekiwania zacz\u0119\u0142y wzrasta\u0107. To samo wida\u0107, lub wkr\u00f3tce b\u0119dzie, w pozosta\u0142ych miastach. <\/p>\n Wprawdzie wcze\u015bniej poda\u0142em kwot\u0119 inwestycji <\/span>3 mld z\u0142otych, ale w rzeczywisto\u015bci b\u0119d\u0105 to wi\u0119ksze wydatki. Wed\u0142ug moich szacunk\u00f3w, koszt stadionu w przeliczeniu na jednego widza to prawie 8 tys. z\u0142otych<\/u>. Dla przyk\u0142adu stadion w Gda\u0144sku ma kosztowa\u0107 320 mln z\u0142otych. I w optymistycznych przewidywaniach budowa ma ruszy\u0107 na prze\u0142omie 2007 i 2008. Kiedy jednak por\u00f3wna\u0142em koszty budowy tego typu obiekt\u00f3w w Niemczech na potrzeby mistrzostw \u015bwiata i najwi\u0119kszych obiekt\u00f3w w Europie, to koszty budowy by\u0142y na og\u00f3\u0142 dwa razy wi\u0119ksze<\/u>. Przyjmuj\u0119, \u017ce bogatszy Zach\u00f3d nie szcz\u0119dzi\u0142 pieni\u0119dzy i \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 koszt\u00f3w by\u0142a wy\u017csza ni\u017c w Polsce. Mo\u017cna \u015bmia\u0142o powiedzie\u0107, \u017ce ju\u017c na starcie koszty s\u0105 zani\u017cone o 20%-30%.<\/u> Co bardziej z\u0142o\u015bliwi przypominali, \u017ce w Grecji niekt\u00f3re obiekty okaza\u0142y si\u0119 ostatecznie dro\u017csze nawet 4-krotnie. Czas – 5 lat – wydaje si\u0119 pozornie wystarczaj\u0105cy. Przyk\u0142adowo 30-tysi\u0119czny stadion Legii ma by\u0107 wybudowany w ok. 2,5 roku (od decyzji o warunkach zabudowy po oddanie do u\u017cytku). Jednak bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce obiekty na mistrzostwa maj\u0105 by\u0107 wi\u0119ksze, procedury przetargowe, protesty itd., to musimy si\u0119 bra\u0107 do roboty.<\/p>\n Przy okazji dyskusji o skutkach makroekonomicznych mistrzostw, pojawi\u0142y si\u0119 pytania o zagro\u017cenie dla inflacji i terminu wprowadzenia euro (deficyt bud\u017cetowy !)<\/u>. Z wprowadzeniem euro i tak by\u0142by problem bez wzgl\u0119du na koszty mistrzostw. Z drugiej strony jeste\u015bmy w\u0142a\u015bnie \u015bwiadkami dylematu jaki mo\u017ce si\u0119 pojawi\u0107: niezb\u0119dne inwestycje i zbyt du\u017cy deficyt (dla Komisji Europejskiej) czy euro? Z obecnej perspektywy wr\u00f3\u017cenie co b\u0119dzie z inflacj\u0105 za 5 lat nie ma sensu. Chocia\u017c mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107 pojawienie si\u0119 wspomnianych zagro\u017ce\u0144 przy za\u0142o\u017cenie, \u017ce prace nad realizacj\u0105 inwestycji zwi\u0105zanych z mistrzostwami b\u0119d\u0105 si\u0119 op\u00f3\u017ania\u0107 i tzw. „rzutem na ta\u015bm\u0119” b\u0119d\u0105 realizowane na ostatni\u0105 chwil\u0119 bez wzgl\u0119du na koszty. <\/p>\n Stadiony na 40 – 50 tys. ludzi nie s\u0105 mo\u017ce obecnie wydatkiem pierwszej potrzeby, niemniej trzeba przyzna\u0107, \u017ce mamy deficyt tej wielko\u015bci nowoczesnych obiekt\u00f3w w Polsce. Ponadto, bior\u0105c pod uwag\u0119 \u017ce raczej nie zdarza si\u0119 w Europie 100% wykorzystanie funduszy europejskich, wydatki na mistrzostwa powinny si\u0119 przyczyni\u0107 w\u0142a\u015bnie do ich pe\u0142niejszego wykorzystania przez Polsk\u0119.<\/p>\n Marek \u017beli\u0144ski, kwiecie\u0144 2007<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Czytaj dalej