![\"\"](\"resources\/2007_III_placa_minimalna.gif\")
<\/p>\n
<\/p>\n
W publikacji „Klin podatkowy” wyrazi\u0142em nadziej\u0119, \u017ce
\nb\u0119dzie to pocz\u0105tek powa\u017cniejszej dyskusji o problematyce p\u0142ac, a dok\u0142adniej – o
\nobci\u0105\u017ceniach. W ubieg\u0142ym tygodniu r\u00f3wnie\u017c w „Rzeczpospolitej” ukaza\u0142 si\u0119
\nartyku\u0142 Andrzeja Wojtyny „P\u0142aca minimalna ale maksymalne problemy” (profesor
\nekonomii; cz\u0142onek RPP). Artyku\u0142 wprawdzie nie jest reakcj\u0105 na wcze\u015bniejsz\u0105
\npublikacj\u0119 Janusza Jankowiaka i Miros\u0142awa Gronickiego, ale opiniuje poruszane
\ntam w\u0105tki, a przede wszystkim przedstawia pod dyskusj\u0119 podzia\u0142 profit\u00f3w z tytu\u0142u
\nwzrostu gospodarczego na tle sta\u0142ego konfliktu praca – kapita\u0142, albo inaczej –
\npracownicy najemni a przedsi\u0119biorca. Dok\u0142adniej powinno brzmie\u0107: stawia
\ntemat do dyskusji, bo sam nie proponuje rozwi\u0105za\u0144. Jak s\u0105dz\u0119 autor m\u00f3g\u0142by
\nzaryzykowa\u0107 jak\u0105\u015b teori\u0119, czy drog\u0119 rozwi\u0105za\u0144 (w artykule zaznaczono jedynie
\npotrzeb\u0119 przeprowadzenia odpowiednich bada\u0144 dla Polski). Znaj\u0105c autora z
\nwcze\u015bniejszych publikacji, t\u0142umaczy\u0142bym to raczej pokor\u0105 wobec tajnik\u00f3w
\nekonomii i ostro\u017cno\u015bci\u0105 w wymy\u015blaniu teorii dla zdobycia kr\u00f3tkiej czy d\u0142u\u017cszej
\npopularno\u015bci w mediach.<\/b> Po drugie autor ryzykuje podj\u0119cie istniej\u0105cego
\nfaktycznie w gospodarce wolnorynkowej sporu, mimo i\u017c uj\u0119cie problemu praca –
\nkapita\u0142 mo\u017ce komu\u015b tr\u0105ci\u0107 socjalizmem i szukaniem dziury w ca\u0142ym. No bo niby
\nteoretycznie gospodarka wolnorynkowa sama reguluje ten problem. Generalnie tak.
\nPozostaje jednak problem p\u0142acy minimalnej, zr\u00f3\u017cnicowania p\u0142ac w gospodarce,
\nkoszt\u00f3w z nimi zwi\u0105zanych i podzia\u0142u owoc\u00f3w wzrostu gospodarczego. Ja dodam
\njeszcze inny pow\u00f3d: edukacja<\/b><\/u>. Zgadzam si\u0119 z autorem, \u017ce brak wiedzy o
\nprocesie kszta\u0142towania si\u0119 wynagrodze\u0144 i ich znaczeniu w gospodarce doprowadzi\u0142
\nobydwie strony sporu praca-kapita\u0142 do ca\u0142kiem otwartego prezentowania teorii i
\noczekiwa\u0144 mocno oderwanych od ziemi. Zwi\u0105zkowc\u00f3w m\u00f3g\u0142bym jeszcze zrozumie\u0107, ale
\nprzedstawicieli kilku organizacji pracodawc\u00f3w wspomaganych niekiedy przez
\nmakroekonomist\u00f3w – ju\u017c mniej. O teoriach przedstawianych przez organizacje
\npracodawc\u00f3w ju\u017c wspomina\u0142em w innej publikacji. <\/p>\n
Od kilku dni przygotowywa\u0142em si\u0119 do poruszenia kwestii
\np\u0142ac po podaniu przez media informacji o teoriach, \u017c\u0105daniach i has\u0142ach
\nprzedstawianych przez zwi\u0105zkowc\u00f3w z OPZZ i „Solidarno\u015bci” (spotkanie z
\nPremierem). Okazja nadarzy\u0142a si\u0119 przy okazji publikacji omawianego artyku\u0142u.<\/p>\n
Autor przytacza wymy\u015blone przez zwi\u0105zkowc\u00f3w (OPZZ) has\u0142o Autor sugeruje, \u017ce warto si\u0119 zaj\u0105\u0107 problemem ustalenia Problem z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 jest, bo obok dzielenia Proces zmian w wynagrodzeniach trwa od samego pocz\u0105tku Dostrzegaj\u0105c potrzeb\u0119 podj\u0119cia rozwa\u017ca\u0144 o podziale Marek \u017beli\u0144ski, marzec 2007
\n„Kto ukrad\u0142 twoje 36 proc.?”. Teoria zawarta w ha\u015ble sugeruje, \u017ce pracownicy
\nnajemni zostali pracodawc\u00f3w oszukani. Wniosek ten wyci\u0105gni\u0119to por\u00f3wnuj\u0105c zmiany
\nwydajno\u015bci ze wzrostem wynagrodze\u0144. Zwi\u0105zkowcy za bardzo nas\u0142uchali si\u0119
\nostatnio komentarzy makroekonomicznych (s\u0142owo „wydajno\u015b\u0107” jest na ustach niemal
\nwszystkich komentator\u00f3w ekonomicznych) i szybko przeliczyli swoje straty zak\u0142adaj\u0105c
\nprzy tym, \u017ce <\/span>wzrost wynagrodze\u0144
\npowinien odpowiada\u0107 wydajno\u015bci. Teoria jest niestety asymetryczna w
\nzale\u017cno\u015bciach<\/u>. Czy ma oznacza\u0107, \u017ce kiedy wydajno\u015b\u0107 spadnie, to p\u0142ace
\nr\u00f3wnie\u017c? Zwi\u0105zkowcy przesadzili i to mocno. Co jak co, ale pracodawca
\npowinien zachowa\u0107 maksymaln\u0105 swobod\u0119 w kszta\u0142towaniu p\u0142ac i wcale nie musi tego
\nrobi\u0107 w rytm tempa zmian wydajno\u015bci<\/b>. Jak wskazuj\u0105 zmiany z ostatnich
\nkilku kwarta\u0142\u00f3w, rynek pracy od d\u0142u\u017cszego czasu korzysta ze wzrostu
\ngospodarczego poprzez wzrostu zatrudnienia i do\u015b\u0107 szybki wzrost wynagrodze\u0144. <\/u>\u015acis\u0142e
\npowi\u0105zanie wynagrodze\u0144 z wydajno\u015bci\u0105 mog\u0142oby doprowadzi\u0107 do zmniejszenia
\nelastyczno\u015bci gospodarki<\/b>. <\/p>\n
\nprawid\u0142owych relacji praca – kapita\u0142, by uprzedzi\u0107 pojawiaj\u0105cy si\u0119 w jego
\nopinii sp\u00f3r. Wprawdzie artyku\u0142 sugeruje jedynie relacje pracownik – pracodawca
\nrynkowego podmiotu rynkowego, czyli w w\u0119\u017cszym rozumieniu rynku pracy, ale
\npodejrzewam \u017ce w rzeczywisto\u015bci chodzi r\u00f3wnie\u017c o dzia\u0142y gospodarki gdzie
\nwynagrodzenia s\u0105 ustalane administracyjnie (np.. wojsko, s\u0142u\u017cba zdrowia,
\nedukacja itd.). Problem nie jest b\u0142ahy bo m\u00f3wimy tu o niemal 1\/5 zatrudnionych.
\nDo tego dochodz\u0105 emeryci i renci\u015bci.<\/p>\n
\nprofit\u00f3w wzrostu gospodarczego nie zako\u0144czyli\u015bmy procesu warto\u015bciowania pracy w
\nspo\u0142ecze\u0144stwie<\/u>. Moim zdaniem z grubsza mamy ju\u017c za sob\u0105 proces ustalenia
\ni warto\u015bciowania p\u0142ac w wi\u0119kszo\u015bci sektor\u00f3w rynkowych w relacji do pozosta\u0142ej
\ncz\u0119\u015bci gospodarki, ale do dopracowania pozosta\u0142o jeszcze dookre\u015blenie zasad
\ndzielenie si\u0119 zyskami z sektorami nierynkowymi w okresie wzrostu gospodarczego
\noraz warto\u015bciowanie pracy w sektorach nierynkowych<\/b>. M\u00f3wi\u0105c w spos\u00f3b
\nbardziej uproszczony, pozostawia jeszcze wiele do \u017cyczenia poziom p\u0142ac w
\ns\u0142u\u017cbie zdrowia, policji czy edukacji. Ustalenie poziom\u00f3w p\u0142ac odbywa si\u0119
\npoprzez ustalone indeksacje albo dora\u017anie przeznaczane \u015brodki przez
\nodpowiedniego ministra, strajk pracownik\u00f3w lub zabiegi polityk\u00f3w opozycji. A
\nwszystko to i tak uzale\u017cnione jest od bie\u017c\u0105cej sytuacji bud\u017cetowej.<\/p>\n
\nprzemian<\/b> (relacja wynagrodzenia w dziale\/sekcji do \u015bredniej krajowej). Mam
\n\u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce dla wielu ludzi zbyt wolno. Najbardziej powinni by\u0107 chyba
\nzadowoleni pracownicy us\u0142ug finansowych. Ich zarobki w 1995 r stanowi\u0142y 137%
\n\u015bredniej krajowej, by w ubieg\u0142ym roku osi\u0105gn\u0105\u0107 ok. 185%. Uda\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie\u017c
\npodnie\u015b\u0107 p\u0142ace w edukacji. W 1995 by\u0142o to 85% \u015bredniej, by po latach powolnego
\nale systematycznego wzrostu si\u0119gn\u0105\u0107 105% w 2006 r. Niestety pracownicy s\u0142u\u017cby
\nzdrowia i opieki spo\u0142ecznej w niewielkim stopniu poprawili sw\u00f3j status
\nfinansowy. W 1995 r. 79%, a w 2006 – tylko 82%. W sektorach transportowych i je
\nwspomagaj\u0105cych (PKD od 60 do 63), kt\u00f3rych znaczenie w okresie przemian wzros\u0142o,
\npoprawili swoje p\u0142ace w omawianym okresie z 101% na 114%. A kto straci\u0142 ?
\nPrzyk\u0142adowo pracownicy przemys\u0142u (z 100% w 1997 r. do 97% w 2006 r.) oraz
\ndzia\u0142u „hotele i restauracje” – z 82% w 2000 r. na 77% w 2006 r.<\/p>\n
\ndochod\u00f3w w spo\u0142ecze\u0144stwie, nie w pe\u0142ni rozumiem dlaczego akurat p\u0142aca minimalna
\nmia\u0142aby by\u0107 \u015brodkiem do tego.<\/b> P\u0142aca minimalna (899,1 pln w 2006 r.)<\/b>
\ndotyczy jedynie cz\u0119\u015bci os\u00f3b kt\u00f3re mieszcz\u0105 si\u0119 w pierwszym decylu rozk\u0142adu
\nwynagrodze\u0144, a wi\u0119c kilku procent pracuj\u0105cego spo\u0142ecze\u0144stwa. Ponadto zbyt
\nwysokie podniesienie p\u0142acy minimalnej mo\u017ce utrudni\u0107 walk\u0119 z bezrobociem.
\nPozostaje wi\u0119c rozwini\u0119cie metod indeksacji wynagrodze\u0144 dla dzia\u0142\u00f3w
\nnierynkowych. To niez\u0142e pole do popisu dla makroekonomist\u00f3w, ale wpierw
\nmusieliby\u015bmy w Polsce okre\u015bli\u0107 ile powinien zarabia\u0107 nauczyciel, pracownik
\nopieki spo\u0142ecznej, lekarz czy policjant oddzia\u0142u prewencji. Wydaje si\u0119 wi\u0119c,
\n\u017ce trzeba b\u0119dzie korzysta\u0107 z dotychczasowego instrumentarium w tym i ustale\u0144
\nindeksacji p\u0142ac w Komisji Tr\u00f3jstronnej.<\/b><\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Czytaj dalej