![\"\"](\"resources\/2007_III_1_pogl_swin.gif\")
<\/p>\n<\/p>\n
Kilka miesi\u0119cy temu wspomina\u0142em o „\u015bwi\u0144skiej g\u00f3rce” przy okazji omawiania miesi\u0119cznych wynik\u00f3w gospodarki. Chcia\u0142bym do tego tematu wr\u00f3ci\u0107, bo rynek wieprzowiny jest akurat przedmiotem sporu pomi\u0119dzy Ministrem Rolnictwa i Premierem. Mo\u017ce nie tyle przedmiotem sporu, bo Premier nie oponuje, ale przedmiotem \u017c\u0105da\u0144 Ministra. Wobec spadku cen skupu wieprzowiny, Minister stanowczo \u017c\u0105da interwencji pod postaci\u0105 zwi\u0119kszenia rezerw krajowych. Jedynym g\u0142osem sprzeciwu przedstawiciela rz\u0105du jaki odnotowa\u0142em w mediach, by\u0142a opinia Pani Gilowskiej. Przypomnia\u0142a Ona, \u017ce zjawisko „\u015bwi\u0144skiej g\u00f3rki” jest znane od dawna, a wi\u0119c nikt nie powinien by\u0107 zaskoczony wzrostem poda\u017cy wieprzowiny i spadkiem cen. Pani Minister przesadzi\u0142a jedynie, m\u00f3wi\u0105c \u017ce g\u00f3rk\u0119 mo\u017cna przewidzie\u0107 z dok\u0142adno\u015bci\u0105 do 1 tygodnia<\/u>. Niemniej g\u0142os ten warto odnotowa\u0107 i pochwali\u0107, bo w ca\u0142ym medialnym zgie\u0142ku trudno by\u0142o si\u0119 zorientowa\u0107 o co chodzi.\u00a0 <\/span>Dziennikarze skupili si\u0119 na r\u00f3\u017cnicy zda\u0144 w rz\u0105dzie, nie wyja\u015bniaj\u0105c przy tym istoty problemu. Kiedy rolnicy przyszli pod budynek rz\u0105du w Warszawie, nikt nie podsun\u0105\u0142 im mikrofonu, by w g\u0142\u00f3wnych wydaniach program\u00f3w informacyjnych mieli okazj\u0119 przekona\u0107 widz\u00f3w dlaczego oczekuj\u0105 interwencji rynkowej. W efekcie powsta\u0142o wra\u017cenie, \u017ce to znowu jaki\u015b problem gdzie rz\u0105d sp\u00f3\u017ania si\u0119 z reakcj\u0105. UE dopuszcza interwencje rynkow\u0105 na rynku wieprzowiny, ale nie robi tego na zawo\u0142anie, bo zdaje sobie spraw\u0119 \u017ce jest to ingerencja w mechanizm rynkowy. Generalnie interwencje mog\u0105 zapobiega\u0107 za\u0142amaniu rynku, ale celem nie mo\u017ce by\u0107 jego stabilizacja. <\/font><\/p>\n Na za\u0142\u0105czonych ilustracjach na\u0142o\u017cy\u0142em na siebie przebieg dw\u00f3ch ostatnich „g\u00f3rek” oraz aktualn\u0105. Ilustracje obejmuj\u0105 liczb\u0119 sztuk oraz ceny skupu. Pe\u0142ny cykl trwa ok. 3,5 roku. Przebieg cyklu jest do\u015b\u0107 podobny, niemniej ka\u017cda kolejna „g\u00f3rka” nie jest wiern\u0105 kopi\u0105 poprzednich. Najwy\u017cszy poziom pog\u0142owia osi\u0105gany jest po ok. 2 latach od rozpocz\u0119cia cyklu. Spadek wydaje si\u0119 trwa\u0107 nieco kr\u00f3cej ni\u017c wzrost, bo ok. 1,5 roku. Ju\u017c po dok\u0142adnym przyjrzeniu si\u0119 wykresom wida\u0107, \u017ce precyzyjne wskazanie szczytu „g\u00f3rki” jest niemo\u017cliwe. Zreszt\u0105 tempo wzrost\u00f3w i spadk\u00f3w jest zmienne i mo\u017ce rzeczywi\u015bcie zmyli\u0107 producent\u00f3w. Na to nale\u017cy na\u0142o\u017cy\u0107 rozk\u0142ad cen skupu w trakcie ca\u0142ego cyklu oraz koszty produkcji, kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c maj\u0105 wp\u0142yw na kszta\u0142t, czy te\u017c przebieg ca\u0142ego cyklu. Ostatecznie wi\u0119c cykl oraz fakt \u017ce ma miejsce jest funkcj\u0105 wielu zmiennych. <\/font><\/p>\n Przygotowuj\u0105c si\u0119 dawny czas temu do napisania opinii o bran\u017cy przetw\u00f3rstwa mi\u0119snego, natkn\u0105\u0142em si\u0119 w materia\u0142ach bodaj Agencji Rynku Rolnego na okre\u015blenie przyczyn powstania „\u015bwi\u0144skiej g\u00f3rki”. Dla osoby, kt\u00f3ra zanalizuje to zjawisko w szerszym tle, wyniki bada\u0144 ARR wydadz\u0105 si\u0119 oczywiste. Cykliczno\u015b\u0107 rynku wieprzowiny jest rezultatem przenikania si\u0119 s\u0142abej umiej\u0119tno\u015bci oceny rynku przez producent\u00f3w \u017cywca, rezultat\u00f3w cyklu, czynnik\u00f3w sezonowych oraz przypadkowych. Wahania cykliczne i trendy wyja\u015bniaj\u0105 55%-60% zmienno\u015bci rynku. Wahania sezonowe wyja\u015bniaj\u0105 32%-35% (np. ceny pasz i skutki interwencji na rynku rolnym), a przypadkowe 8%-10% (np. choroby, kl\u0119ski \u017cywio\u0142owe). Istotnym czynnikiem, kt\u00f3ry mo\u017cna zaliczy\u0107 do waha\u0144 sezonowych, jest zmiana op\u0142acalno\u015bci w innych segmentach dzia\u0142alno\u015bci rolniczej.<\/b> To dodatkowo wp\u0142ywa na zwi\u0119kszenie lub zmniejszenie zainteresowania chowem trzody chlewnej. Zach\u0119t\u0105 do skorzystania nawet w ostatniej chwili z koniunktury rynkowej na rynku wieprzowym jest kr\u00f3tki okres p\u0142odowy \u015bwini – nieca\u0142e 4 m-ce. Ka\u017cdemu wi\u0119c si\u0119 wydaje, \u017ce zd\u0105\u017cy si\u0119 „za\u0142apa\u0107”\u00a0 <\/span>na dobre ceny. W efekcie spora cz\u0119\u015b\u0107 drobnych hodowc\u00f3w doprowadza do przegrzania rynku i z nadziej\u0105 na odrobienie strat jedzie do Warszawy na manifestacj\u0119. Zreszt\u0105 wnioskowane przez Leppera zakupy dla powi\u0119kszenie rezerw strategicznych to tylko 80 tys. ton, czyli kilka procent rocznego skupu. Nie wykluczone, \u017ce sko\u0144czy si\u0119 na znacznie mniejszej ilo\u015bci. Interwencje to za ka\u017cdym razem wdzi\u0119czny temat do pretensji i zarzut\u00f3w. <\/u><\/font>Trafienie we w\u0142a\u015bciwy moment na rynku to nie lada sztuka dla decydent\u00f3w. <\/font><\/u><\/p>\n\n Powy\u017cszym zarysowaniem problematyki „\u015bwi\u0144skiej g\u00f3rki” nie zamierzam usprawiedliwia\u0107 rolnik\u00f3w. Przeciwnie, co potwierdzam w przytoczonej opinii ARR. Ten rynek daje si\u0119 przewidzie\u0107 w pewnym zakresie i zar\u00f3wno GUS jak i wydawnictwa oraz internetowe strony rolnicze pe\u0142ne s\u0105 informacji, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 przewidzie\u0107 ze spor\u0105 dok\u0142adno\u015bci\u0105 (powiedzmy \u017ce nawet do dw\u00f3ch kwarta\u0142\u00f3w) co si\u0119 b\u0119dzie dzia\u0142o<\/u>. Spotka\u0142em si\u0119 nawet z analiz\u0105 rynku na bazie obserwacji pog\u0142owia w r\u00f3\u017cnej fazie rozwoju. Przypomina\u0142o mi to troch\u0119 analiz\u0119 techniczn\u0105 na rynku akcji. Wobec powy\u017cszego, rolnicy powinni mie\u0107 g\u0142\u00f3wnie pretensje do siebie, bo obecna sytuacja to jeszcze nie za\u0142amanie rynku z powod\u00f3w, kt\u00f3rych nie da\u0142o si\u0119 przewidzie\u0107.<\/font><\/p>\n Dla przeci\u0119tnego Polaka perturbacje na rynku wieprzowiny s\u0105 widoczne w niewielkim stopniu. Zmiany cen na rynku detalicznym nie s\u0105 tak silne jak w skupie. Cykle na rynku skupu wp\u0142ywaj\u0105 cz\u0119\u015bciowo na ceny detaliczne ca\u0142ego kszyka spo\u017cywanych gatunk\u00f3w mi\u0119s. Bez wzgl\u0119du na faz\u0119 cyklu wieprzowina przewa\u017ca na naszych talerzach i zmiany w skupie wieprzowiny w marginalnym stopniu wp\u0142ywaj\u0105 na substytucj\u0119 pomi\u0119dzy drobiem a wieprzowin\u0105.<\/font><\/p>\n Czy „g\u00f3rka \u015bwi\u0144ska” to jaka\u015b specyficzna anomalia rynkowa? Niekoniecznie. Jest wi\u0119cej przyk\u0142ad\u00f3w w gospodarce, gdzie wyst\u0119puj\u0105 cykle. Zreszt\u0105 ca\u0142a gospodarka ma tendencje do cyklicznego rozwoju, co wymaga interwencji bank\u00f3w centralnych (zmiana st\u00f3p procentowych). Nie powinna chyba te\u017c razi\u0107 niech\u0119\u0107 cz\u0119\u015bci hodowc\u00f3w do dok\u0142adnej analizy rynku. W ko\u0144cu kilka dni temu inwestorzy gie\u0142dowi przyst\u0105pili do panicznej sprzeda\u017cy akcji, i to mimo \u017ce od kilku miesi\u0119cy zwi\u0105zani z rynkiem fachowcy uprzedzaj\u0105 \u017ce rynek jest przegrzany. Tak wi\u0119c rolnicy s\u0105 troch\u0119 jak inwestorzy lokuj\u0105cy w akcyjnych funduszach inwestycyjnych. Jest tylko jedna r\u00f3\u017cnica – inwestorzy nie strajkuj\u0105 pod gmachami rz\u0105dowymi w Warszawie.<\/font><\/p>\n Marek \u017beli\u0144ski, marzec 2007<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"![\"\"](\"resources\/2007_III_2_ceny_skup.gif\")
<\/p>\nCzytaj dalej