![\"\"](\"resources\/2006_II_1_45_rent_br.gif\")
<\/p>\n<\/p>\n
Obecnie budownictwo szybko poprawia swoja sytuacj\u0119 finansow\u0105 i pozycj\u0119 (udzia\u0142) w gospodarce. Jeszcze kilka miesi\u0119cy temu, mia\u0142em wra\u017cenie \u017ce dynamika roczna wzrostu produkcji budowlano-monta\u017cowej utrzyma si\u0119 w przedziale 10% – 15% i w najbli\u017cszym czasie utrzyma szybsze tempo ni\u017c produkcja przemys\u0142owa. Tymczasem \u0142agodna zima oraz utrzymuj\u0105cy si\u0119 znaczny wzrost gospodarczy spowodowa\u0142y, \u017ce roczna dynamika w okresie listopad-grudzie\u0144 mie\u015bci\u0142a si\u0119 w przedziale 18%-29%. T\u0142umaczeniem nie mo\u017ce by\u0107 efekt bazy, bo wyj\u0105tkowo niskie temperatury przypad\u0142y g\u0142\u00f3wnie na stycze\u0144 2006, w mniejszym stopniu na miesi\u0105ce „s\u0105siednie” (grudzie\u0144 i luty). Znaczne wzrosty w budownictwie spowodowa\u0142y popraw\u0119 udzia\u0142u tej\u017ce bran\u017cy w gospodarce. Por\u00f3wnania udzia\u0142u w PKB i\u00a0 <\/span>wg przychod\u00f3w daj\u0105 od kilku kwarta\u0142\u00f3w nieco rozbie\u017cne wskazania. Moment zwrotu w budownictwie, czyli przej\u015bcie ze spadku udzia\u0142u do wzrostu, obydwie metody wskaza\u0142y tak samo, czyli 2004 r. Wg metody opartej na PKB, budownictwo w ci\u0105gu ponad dw\u00f3ch lat odrobi\u0142o ¾ dystansu do poziomu \u015bredniego. Metoda oparta na przychodach wskazuje jedynie na ok. 20%. S\u0105dz\u0119 \u017ce oparcie metody drugiej tylko na przychodach krajowych, zbli\u017cy\u0142oby wynik do wskazania opartego na PKB. Zwracam na kwestie udzia\u0142u budownictwa w gospodarce uwag\u0119 dlatego, \u017ce pozwoli to na okre\u015blenie momentu kiedy dalszy wzrost mo\u017ce grozi\u0107 wyst\u0105pieniem podobnych problem\u00f3w jak zacz\u0119\u0142y si\u0119 10 lat temu. Je\u017celi w odpowiedzi na popyt budownictwo zacznie z impetem rozwija\u0107 swoje moce produkcyjne, ci\u0105gn\u0105c za tym ceny to mog\u0142oby doj\u015b\u0107 do wskazanej sytuacji. Ten moment (moment przekroczenia \u015bredniej) wydaje si\u0119 jeszcze odleg\u0142y. Bior\u0105c pod uwag\u0119 obecne tendencje, budownictwo przekroczy sw\u00f3j przeci\u0119tny udzia\u0142 w gospodarce za ok. 1 rok<\/b>.<\/u> Niemniej do tego czasu warto ju\u017c z wyprzedzeniem obserwowa\u0107 jak szybko poprawiaj\u0105 si\u0119 wyniki finansowe budownictwa i jak szybko rosn\u0105 ceny. Kto i po co? Mo\u017ce to pom\u00f3c samym firmom budowlanym, \u017ceby okre\u015bli\u0107 okres kiedy powinny zacz\u0105\u0107 si\u0119 powa\u017cniej przygl\u0105da\u0107 kosztom i inwestycjom. Warto wyci\u0105gn\u0105\u0107 nauk\u0119 w pobranej przed laty lekcji. Dekoniunktura w budownictwie chyba powa\u017cnie zaskoczy\u0142a banki przed laty, co spowodowa\u0142o op\u00f3\u017anienie w reakcji. Wpierw sp\u00f3\u017aniono si\u0119 z zaostrzeniem zasad udzielania kredyt\u00f3w, by p\u00f3\u017aniej z op\u00f3\u017anieniem ograniczy\u0107 restrykcyjno\u015b\u0107. W przypadku bank\u00f3w mog\u0142oby to przybra\u0107 form\u0119 przyporz\u0105dkowania wi\u0119kszego ryzyka budownictwu, wyznaczenia sztywnych granic dla minimalnego udzia\u0142u w\u0142asnego w inwestycji itd. Zreszt\u0105 budownictwo ju\u017c obecnie jest powa\u017cnym wyzwaniem dla bank\u00f3w. Co jaki\u015b czas, ta czy inna firma og\u0142asza \u017ce obok dotychczasowej dzia\u0142alno\u015bci rozwija tzw. „deweloperk\u0119”. Dobrze jeszcze, je\u017celi dotychczasowa dzia\u0142alno\u015b\u0107 mia\u0142a cokolwiek wsp\u00f3lnego z budownictwem, ale niejednokrotnie bywa \u017ce nie. <\/font><\/p>\n Osobi\u015bcie nie wierz\u0119 by wahania udzia\u0142u budownictwa w gospodarce mia\u0142y by\u0107 a\u017c tak znaczne jak przed laty i nie\u015b\u0107 tak du\u017ce zmiany w rentowno\u015bci dzia\u0142alno\u015bci czy zatrudnieniu. <\/font><\/p>\n Jednak obecny wzrost cen w budownictwie oraz dynamiczna poprawa rentowno\u015bci powinny zaostrzy\u0107 uwag\u0119. Obserwuj\u0105c gospodark\u0119 jako ca\u0142o\u015b\u0107 lub przez pryzmat bran\u017c, wida\u0107 \u017ce uczestnicy rynku s\u0105 znacznie bardziej do\u015bwiadczeni i \u015bwiadomi zagro\u017ce\u0144. Niemniej wej\u015bcie do UE oraz obecny silny wzrost gospodarczy, stawiaj\u0105 nas przed nowymi perspektywami ekonomicznymi i do\u015bwiadcze\u0144 z lat poprzednich nie da si\u0119 w pe\u0142ni prze\u0142o\u017cy\u0107 na chwil\u0119 obecn\u0105 i najbli\u017csze lata. Dla budownictwa nasta\u0142y ciekawe czasy, m.in. dlatego \u017ce popyt na jego us\u0142ugi zasilany jest przez \u015brodki z UE. <\/font><\/p>\n Kiedy zaczyna si\u0119 w Polsce dyskusj\u0119 o budownictwie niemal natychmiast pada argument o jego niedocenianiu przez decydent\u00f3w. Pada cz\u0119sto argument o ponadprzeci\u0119tnym wp\u0142ywie budownictwa na rozw\u00f3j gospodarczy, a nawet o roli miernika koniunktury. Jak na razie to budownictwo takim miernikiem w Polsce nie by\u0142o. Analiza powi\u0105za\u0144 mi\u0119dzyga\u0142\u0119ziowych faktycznie wskazuje na silne zwi\u0105zki z gospodark\u0105<\/u>, w rozumieniu przyczyniania si\u0119 do wzrostu gospodarczego. Nale\u017cy jednak zauwa\u017cy\u0107, \u017ce nie tyle budownictwo jest wyj\u0105tkowe, co nale\u017cy do grupy dzia\u0142\u00f3w gospodarki czy ca\u0142ych sekcji o podobnej skali wp\u0142ywu. Zwracam na to uwag\u0119 dlatego, \u017ce je\u017celi specyficzna rola mia\u0142aby poci\u0105ga\u0107 jak\u0105\u015b form\u0119 zasilenia przez bud\u017cet to mo\u017cna znale\u017a\u0107 i innych potrzebuj\u0105cych, kt\u00f3rzy mog\u0105 skorzysta\u0107 z takiego samego uzasadnienia. Pa\u0144stwo (bud\u017cet) ma niestety ograniczone mo\u017cliwo\u015bci pomocy. Analiza wykorzystywanych stawek VAT dla sprzeda\u017cy krajowej dla budownictwa i pozosta\u0142ych dzia\u0142\u00f3w gospodarki wskazuje \u017ce „wa\u017cona” stawka VAT dla budownictwa wynosi ok. 18,5%, czyli na poziomie \u015bredniej krajowej. Kiedy jednak przyjrze\u0107 si\u0119 dok\u0142adniej, to wida\u0107 \u017ce znaczna cz\u0119\u015b\u0107 dzia\u0142\u00f3w ma stawk\u0119 wy\u017csz\u0105 (nawet 22%) by zr\u00f3wnowa\u017cy\u0107 znacznie ni\u017csze stawki dla – g\u0142\u00f3wnie – dzia\u0142\u00f3w obejmuj\u0105cych produkcj\u0119 d\u00f3br i us\u0142ug istotnych dla spo\u0142ecze\u0144stwa (ochrona zdrowia, produkcja \u017cywno\u015bci, edukacja itd.). Ponadto nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o ulgach skierowanych do odbiorc\u00f3w us\u0142ug budowlano-monta\u017cowych. Cz\u0119sto zapomina si\u0119, \u017ce na przyk\u0142ad ulgi zwi\u0105zane z budownictwem i przeznaczone dla os\u00f3b fizycznych, stanowi\u0142y jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych form obni\u017cania podatku. Liczba os\u00f3b, kt\u00f3re z niej korzysta\u0142y przekracza\u0142a 8 mln os\u00f3b. Do tego dochodzi\u0142o wsparcie dla niekt\u00f3rych form budownictwa oraz pomoc spo\u0142eczn\u0105 (dop\u0142aty). Bior\u0105c to wszystko pod uwag\u0119, uwa\u017cam \u017ce generalnie budownictwo nie ma na co narzeka\u0107. <\/font><\/p>\n W najbli\u017cszych 2-3 latach budownictwo powinno si\u0119 rozwija\u0107 w tempie o kilka procent szybszym (produkcja budowlano-monta\u017cowa) ni\u017c pozosta\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 gospodarki (przychody ze sprzeda\u017cy). Przy czym te „kilka” b\u0119dzie wi\u0119ksze w pierwszym roku lub dw\u00f3ch. Za oko\u0142o rok budownictwo mo\u017ce przekroczy\u0107 sw\u00f3j przeci\u0119tny udzia\u0142 w gospodarce. Sam ten fakt nie musi jeszcze niczego oznacza\u0107, ale nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 \u017ce dalsze powa\u017cne przekroczenie tego wska\u017anika (np. powy\u017cej 6,5% w perspektywie blisko dw\u00f3ch lat) wraz z oderwaniem si\u0119 cen i wska\u017anik\u00f3w finansowych bran\u017cy od trend\u00f3w charakteryzuj\u0105cych gospodark\u0119, mo\u017ce grozi\u0107 podobnymi skutkami jak na prze\u0142omie dekad. Uwa\u017cam taki wariant raczej za ma\u0142o prawdopodobny. Wprawdzie budownictwo przekroczy warto\u015b\u0107 \u015bredni\u0105, ale je\u017celi wszyscy uczestnicy rynku zrozumieli przyczyny niemal kryzysu w budownictwie przed kilku laty, to ewentualne niekorzystne odchylenia powinno przebiega\u0107 \u0142agodniej. Niepokoj\u0105 mnie nieco obecne wska\u017aniki cenowe i problemy z zatrudnieniem w budownictwie (m.in. silny wzrost wynagrodze\u0144 z tego powodu). Mam nadziej\u0119, \u017ce czynniki wywo\u0142uj\u0105ce te odchylenia b\u0119d\u0105 w najbli\u017cszych kwarta\u0142ach s\u0142ab\u0142y. <\/font><\/p>\n Marek \u017beli\u0144ski, luty 2007<\/font><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"![\"\"](\"resources\/2006_II_2_45_dyn_rocz.gif\")
<\/p>\n
Wracaj\u0105c do pyta\u0144 postawionych na pocz\u0105tku I cz\u0119\u015bci opracowania, nie ba\u0142bym si\u0119 obecnego wzrostu w budownictwie. W \u015brednim terminie budownictwo b\u0119dzie si\u0119 do\u015b\u0107 dynamicznie rozwija\u0107, gdy\u017c ten sektor jest aktualnie na drodze powrotu do swojej roli w gospodarce. Najcz\u0119\u015bciej w\u0105tpliwo\u015bci i pytanie o najbli\u017csz\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 budownictwa maj\u0105 osoby, kt\u00f3re postrzegaj\u0105 ten sektor przez pryzmat budownictwa mieszkaniowego w kilku najwi\u0119kszych o\u015brodkach miejskich, czy rynku mieszkaniowego og\u00f3\u0142em. Nawet je\u017celi ceny mieszka\u0144 w Warszawie zatrzymaj\u0105 si\u0119 na obecnym poziomie lub spadn\u0105 o 15% to z kondycj\u0105 budownictwa og\u00f3\u0142em nie ma to nic wsp\u00f3lnego. To b\u0119dzie jedynie problem inwestor\u00f3w gie\u0142dowych, kt\u00f3rzy kupili akcje deweloper\u00f3w operuj\u0105cych na tym rynku lub funduszy inwestycyjnych rynku nieruchomo\u015bci, kt\u00f3rych portfel ograniczony jest do rynku warszawskiego oraz firm dzia\u0142aj\u0105cych na tym rynku.<\/font><\/p>\n![\"\"](\"resources\/2006_II_3_45_gielda.gif\")
<\/p>\nCzytaj dalej