{"id":765,"date":"2006-06-29T23:17:35","date_gmt":"2006-06-29T21:17:35","guid":{"rendered":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/2006\/06\/29\/struktura-pkb-cz1\/"},"modified":"2006-06-29T23:17:35","modified_gmt":"2006-06-29T21:17:35","slug":"struktura-pkb-cz1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/2006\/06\/29\/struktura-pkb-cz1\/","title":{"rendered":"Struktura PKB cz1"},"content":{"rendered":"

W jednym z opracowa\u0144 zapowiada\u0142em spojrzenie na bie\u017c\u0105cy wzrost gospodarczy i jego czynniki przez pryzmat analizy Produktu Krajowego Brutto, kt\u00f3ra obejmie stron\u0119 popytu i poda\u017cy. O ile tych co dla nas wytwarzaj\u0105 dobra i us\u0142ugi (podmioty i instytucje kt\u00f3re zapewniaj\u0105 poda\u017c w odpowiedzi na popyt) jeste\u015bmy sobie w stanie wyobrazi\u0107, to r\u00f3\u017cnie to bywa ze stron\u0105 popytow\u0105. Tu ju\u017c bardzo istotna jest zar\u00f3wno struktura popytu jak i tempo zmian poszczeg\u00f3lnych jego sk\u0142adnik\u00f3w. Nie oznacza to bym lekcewa\u017cy\u0142 stron\u0119 poda\u017cow\u0105. Mam na my\u015bli podzia\u0142 na wytwarzanie PKB. Proste por\u00f3wnanie z krajami gospodarczo bardziej rozwini\u0119tymi wskazuje na drog\u0119 jak\u0105 musimy jeszcze przeby\u0107 by doj\u015b\u0107 do struktury wytwarzania PKB takiej jak w tych\u017ce krajach. Podstawowa r\u00f3\u017cnica to wci\u0105\u017c jeszcze s\u0142abszy udzia\u0142 sektora us\u0142ug. Zmiany struktury wytwarzania PKB nie dokonuje si\u0119 decyzjami administracyjnymi, chocia\u017c maj\u0105 one pewien wp\u0142yw (raczej marginalny) na ten proces. W gospodarce przechodz\u0105cej transformacj\u0119, kt\u00f3rej najtrudniejsze etapy mamy zreszt\u0105 ju\u017c za sob\u0105,\u00a0 <\/span>musi to niestety trwa\u0107 troch\u0119 czasu. Mo\u017cna spojrze\u0107 na ten problem z punktu widzenia wydatk\u00f3w gospodarstw domowych. W jednym z miesi\u0119cznych opracowa\u0144 przy okazji omawiania zmian w koszyku inflacji zwraca\u0142am uwag\u0119 jak bardzo spad\u0142 udzia\u0142 wydatk\u00f3w na \u017cywno\u015b\u0107 w naszych portfelach na przestrzeni kilkunastu lat. To przede wszystkim efekt przej\u015bcia z gospodarki socjalistycznej do wolnorynkowej oraz realnego wzrostu wynagrodze\u0144. Ogromna konkurencja na rynku produkcji i przetw\u00f3rstwa \u017cywno\u015bci oraz nasza sk\u0142onno\u015b\u0107 do szukania jak najta\u0144szych produkt\u00f3w \u017cywno\u015bciowych, doprowadzi\u0142a do spadku udzia\u0142u rolnictwa w wytwarzaniu PKB. Zmniejszyli\u015bmy r\u00f3wnie\u017c udzia\u0142 przemys\u0142u w PKB. Uwolnione w ten spos\u00f3b \u015brodki „posz\u0142y” w\u0142a\u015bnie na us\u0142ugi. A jakie? A tu ju\u017c mie\u015bci si\u0119 wzrost wydatk\u00f3w wymuszonych i niewymuszonych. Wymuszone, to przyk\u0142adowo urealnienie koszt\u00f3w korzystania z mieszkania (ten proces niestety jeszcze si\u0119 nie zako\u0144czy\u0142). Niewymuszony natomiast to wzrost wydatk\u00f3w na kultur\u0119 czy wypoczynek. R\u00f3wnocze\u015bnie znaczne zmiany popytowe dokonywa\u0142y si\u0119 po stronie podmiot\u00f3w gospodarczych. To na przyk\u0142ad wzrost popytu na transport, us\u0142ugi doradcze, i szereg innych. W przypadku podmiot\u00f3w gospodarczych r\u00f3wnie\u017c nale\u017cy wskaza\u0107 dwa podstawowe \u017ar\u00f3d\u0142a zmian: wydzielanie cz\u0119\u015bci dzia\u0142alno\u015bci z podmiotu (np. transport) spowodowane rachunkiem ekonomicznym oraz popyt na nowe us\u0142ugi (np. doradztwo gospodarcze).<\/font><\/p>\n

Efekty powy\u017cszych proces\u00f3w wida\u0107 w poni\u017cszej tabeli, kt\u00f3ra obejmuje gospodark\u0119 pogrupowan\u0105 w podstawowe dzia\u0142y. Tabela przedstawia wytworzon\u0105 warto\u015b\u0107 dodan\u0105 do PKB.<\/font> <\/p>\n

<\/font><\/p>\n

<\/formulas \/><\/shapetype \/><\/p>\n

<\/font><\/shape \/><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Przy omawianiu czynnik\u00f3w wywo\u0142uj\u0105cych wzrost gospodarczy chcia\u0142bym zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na struktur\u0119 popytu i na jej zmian\u0119. W tym miejscu nale\u017cy przypomnie\u0107 podstawowy wz\u00f3r na PKB: <\/font><\/p>\n

\u00a0<\/font><\/p>\n

PKB = Spo\u017cycie + Akumulacja + Eksport – Import<\/font><\/b><\/p>\n

\n

\u00a0<\/font>Przy czym:<\/font><\/p>\n

Spo\u017cycie = spo\u017cycie indywidualne + spo\u017cycie zbiorowe,<\/font><\/p>\n

Akumulacja = nak\u0142ady brutto ma \u015brodki trwa\u0142e + przyrost rzeczowych \u015brodk\u00f3w obrotowych<\/font><\/p>\n

\u00a0<\/font><\/font><\/shape \/><\/wrapblock \/>
Dla uzupe\u0142nienia powy\u017cszego wzoru podaje poni\u017cej ilustracje, kt\u00f3ra przedstawia udzia\u0142 poszczeg\u00f3lnych warto\u015bci w PKB w przypadku Polski. Liniami pogrubionymi zaznaczy\u0142em dwa najistotniejsze elementy, kt\u00f3rych udzia\u0142 i dynamika zmian s\u0105 najcz\u0119\u015bciej badane w celu okre\u015blenia stanu zdrowia danej gospodarki i kierunku zmian w najbli\u017cszej przysz\u0142o\u015bci. W pewnym sensie mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce PKB ze struktur\u0105 jego wytwarzania i popytu, to gospodarka w pigu\u0142ce. Zanim jednak przejd\u0119 do analizy bie\u017c\u0105cych zmian PKB, co jest w sumie celem tego opracowania, chcia\u0142bym po\u015bwi\u0119ci\u0107 troch\u0119 uwagi strukturze przeznaczenia PKB. <\/font><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Na podstawie bada\u0144 gospodarek rozwini\u0119tych (a badano m.in. ca\u0142e dziesi\u0119ciolecia gospodarki ameryka\u0144skiej) makroekonomi\u015bci okre\u015blili poziom, kt\u00f3ry mo\u017cna okre\u015bli\u0107 jako racjonalny dla gospodarki. Przy czym przez „racjonalny” nale\u017cy rozumie\u0107 w\u0142a\u015bciwe proporcje pomi\u0119dzy konsumpcj\u0105, a nak\u0142adami inwestycyjnymi albo, inaczej m\u00f3wi\u0105c, odpowiedni ich udzia\u0142 w PKB. Dla gospodarek Europy Zachodniej udzia\u0142 prywatnej konsumpcji wyni\u00f3s\u0142 62%, a dla gospodarki USA – 63%. Pewien problem pojawia si\u0119 przy udziale inwestycji. Dla kraj\u00f3w Europy Zachodniej jest to ok. 20%, a dla USA tylko 16%. Z tego mog\u0142oby wynika\u0107, \u017ce w USA mniej ch\u0119tnie inwestuj\u0105. To nie tak. Podaj\u0105c te warto\u015bci musz\u0119 zaznaczy\u0107, \u017ce w przypadku USA opar\u0142em si\u0119 na wyliczeniach, kt\u00f3re okre\u015blaj\u0105 warto\u015b\u0107 inwestycji prywatnych do Produktu Narodowego Brutto. Nie s\u0105 to wi\u0119c kategorie idealnie to\u017csame jak w przypadku przytaczanych dla Polski. Bior\u0105c pod uwag\u0119 obszar gospodarczy z kt\u00f3rym jeste\u015bmy najsilniej zwi\u0105zani oraz do kt\u00f3rego przyst\u0105pili\u015bmy w 2004 r., za punkt odniesienia powinni\u015bmy raczej bra\u0107 rezultaty bada\u0144 dla kraj\u00f3w Europy Zachodniej.<\/font><\/p>\n

Marek \u017beli\u015bnki, czerwiec 2006<\/font><\/p>\n

<\/wrapblock \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[20],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/765"}],"collection":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=765"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/765\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=765"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=765"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=765"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}