{"id":787,"date":"2006-03-08T22:18:54","date_gmt":"2006-03-08T21:18:54","guid":{"rendered":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/2006\/03\/08\/ocena-raportu-otwarcia-przygotowanego-przez-centrum-im-adama-smitha-cz2\/"},"modified":"2006-03-08T22:18:54","modified_gmt":"2006-03-08T21:18:54","slug":"ocena-raportu-otwarcia-przygotowanego-przez-centrum-im-adama-smitha-cz2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/2006\/03\/08\/ocena-raportu-otwarcia-przygotowanego-przez-centrum-im-adama-smitha-cz2\/","title":{"rendered":"Ocena Raportu Otwarcia przygotowanego przez Centrum im. Adama Smitha cz2"},"content":{"rendered":"

W cz\u0119\u015bci okre\u015blaj\u0105cej dost\u0119pno\u015b\u0107 mieszka\u0144 autorzy wskazuj\u0119, \u017ce buduje si\u0119 w Polsce ok. 100 tys. mieszka\u0144, no i nic si\u0119 nie zmienia. To jedno z tych miejsc gdzie autorzy grubo przesadzili. Polski rynek mieszkaniowy, prze\u017cy\u0142 niezwyk\u0142\u0105 transformacj\u0119 w ostatnich kilkunastu latach. „Dno” osi\u0105gn\u0119li\u015bmy w 1996 r. liczb\u0105 62,1 tys. oddanych mieszka\u0144. W ubieg\u0142ym roku by\u0142o to ju\u017c 108 tys., a w bie\u017c\u0105cym powinno by\u0107 nieco wi\u0119cej. W rzeczywisto\u015bci, gdyby autorzy raportu nieco rzetelniej chcieli spojrze\u0107 w te liczby i odj\u0119li wahania spowodowane zmianami przepis\u00f3w, to budownictwo mieszkaniowe utrzyma\u0142o jednak trend wzrostowy. Proponuj\u0119 przyjrze\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c relacji mieszka\u0144 oddawanych do zezwole\u0144 na budow\u0119. Od kilku kwarta\u0142\u00f3w dzieje si\u0119 co\u015b ciekawego i wyt\u0142umaczenie tego tylko wzrostem popytu spowodowanym zapowiadanym wzrostem stawki VAT (bardzo popularne t\u0142umaczenie w ostatnich miesi\u0105cach) nie w pe\u0142ni to wyja\u015bnia. Jednak w Raporcie nie ma o tym ani s\u0142owa.<\/font><\/p>\n

Wska\u017anik zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych w relacji do nowych ma\u0142\u017ce\u0144stw to tylko 50%, a roczny przyrost powierzchni na osob\u0119 te\u017c jest nie satysfakcjonuj\u0105cy. A jaki powinien by\u0107? Tego si\u0119 nie dowiedzieli\u015bmy. W rzeczywisto\u015bci podstawowym problemem jest cena metra kwadratowego nowych mieszka\u0144 i \u015brednia p\u0142aca netto. W Polsce \u015bredni koszt budowy metra kwadratowego powierzchni u\u017cytkowej to ok. 2,4 tys. z\u0142otych. Ze znanych mi informacji rzadko gdzie w Polsce udaje si\u0119 zej\u015b\u0107 poni\u017cej 2,0 tys. z\u0142otych. P\u0142aca netto (podaj\u0119 dla przedsi\u0119biorstw przemys\u0142owych) to nieco ponad 1,6 tys. Oczywi\u015bcie musimy bra\u0107 pod uwag\u0119 tylko t\u0105 cz\u0119\u015b\u0107, kt\u00f3ra pozostaje do dyspozycji po dokonaniu op\u0142at i podstawowych zakup\u00f3w (np. \u017cywno\u015b\u0107). Polecam spojrze\u0107 w rozk\u0142ad p\u0142ac w spo\u0142ecze\u0144stwie. Ok. 65% spo\u0142ecze\u0144stwa osi\u0105ga zarobki ni\u017csze od \u015bredniej.\u00a0 <\/span>I to tu jest niestety podstawowy problem decyduj\u0105cy o popycie na mieszkania. Uproszczenie przepis\u00f3w budowlanych czy brak uaktualnionych plan\u00f3w zagospodarowania przestrzennego nie ma dla przedstawionych parametr\u00f3w w zasadzie \u017cadnego znaczenia. Tak naprawd\u0119 z niewielkimi zak\u0142\u00f3ceniami (pozytywnymi i negatywnymi) mamy do czynienia z gr\u0105 popytu i poda\u017cy. Radykalna poprawa przyrostu mieszka\u0144 wymaga\u0142by znacznej wi\u0119kszej od dotychczasowej interwencji pa\u0144stwa i id\u0105cymi w \u015blad za tym pot\u0119\u017cnymi \u015brodkami finansowymi. <\/font><\/p>\n

Kwestie regulacyjne pokazano jako krzywdz\u0105ce dla rynku. Dla porz\u0105dku przypomnijmy, \u017ce zdarza\u0142y si\u0119 i dobre pomys\u0142y. Ulgi remontowo-budowlane nale\u017ca\u0142y do najcz\u0119\u015bciej wykorzystywanych przez Polak\u00f3w i pod wzgl\u0119dem warto\u015bci stanowi\u0142y najwi\u0119ksza pozycj\u0119 w odliczeniach. Dochodzi do tego np. Krajowy Fundusz Mieszkaniowy czy idea TBS-\u00f3w oraz szereg innych.<\/font><\/p>\n

Punkt opisuj\u0105cy jako\u015b\u0107 \u017cycia ko\u0144czy si\u0119 przedstawieniem stanu mobilno\u015bci Polak\u00f3w i stanem ich zdrowia. Do oceny mobilno\u015bci u\u017cyto liczby przekrocze\u0144 granicy. \u017beby wyeksponowa\u0107 tendencj\u0119 spadkow\u0105 w podr\u00f3\u017cowaniu ograniczono si\u0119 do podania sytuacji z bie\u017c\u0105cej dekady. Przypomnijmy, \u017ce ten okres to silny spadek dynamiki wzrostu gospodarczego wraz ze wzrostem bezrobocia po okresie wysokiego wzrostu gospodarczego w latach 90-tych. Dynamika p\u0142acy realnej w okresie najwi\u0119kszej dynamiki wzrostu gospodarczego z lat 90-tych by\u0142a ok. dwa razy wi\u0119ksza ni\u017c w bie\u017c\u0105cej dekadzie. To ju\u017c nie wina urz\u0119dnik\u00f3w. Ale to temat na inn\u0105 dyskusj\u0119. Tak wi\u0119c podanie tak spreparowanego wska\u017anika, nie jest niczym oryginalnym. Autorzy nie pokusili si\u0119 o wskazanie czy chodzi o turystyk\u0119, podr\u00f3\u017ce gospodarcze czy w poszukiwaniu pracy. Tytu\u0142 tego punktu raportu wskazuje, \u017ce kto\u015b zatrzyma\u0142 ten wzrost. Zastanawiam si\u0119, kto i czy akurat ma to by\u0107 przedmiotem najwi\u0119kszej troski. Je\u017celi chodzi o podr\u00f3\u017ce turystyczne, to nie s\u0105dz\u0119 by urz\u0119dnicy w tym przeszkadzali. Nie widz\u0119 r\u00f3wnie\u017c powodu by mieli to wspiera\u0107. Dalej autorzy analiz\u0119 mobilno\u015bci nagle ograniczaj\u0105 tylko do podr\u00f3\u017cy lotniczych, tak jakby to mia\u0142 by\u0107 najbardziej reprezentatywny wska\u017anik dla kraju przechodz\u0105cego transformacj\u0119. Proponuj\u0119 przed wydaniem opinii si\u0119gni\u0119cie po dane. Od pocz\u0105tku przemian niemal nieprzerwanie ro\u015bnie korzystanie z transportu lotniczego. Liberalizacja rynku us\u0142ug lotniczych i udost\u0119pnienie rynk\u00f3w pracy przez niekt\u00f3re kraje UE, wywo\u0142a\u0142y prawdziwy boom na tym rynku w Polsce w ostatnich dw\u00f3ch latach. Nawet przedstawiciele tzw. tanich linii lotniczych przyznaj\u0105, \u017ce nie spodziewali si\u0119 takiego skoku. Posz\u0142o za tym o\u017cywienie regionalnych lotnisk. Tymczasem autorzy skwitowali to jedynie twierdzeniem o spadku cen bilet\u00f3w i \u017ce tak naprawd\u0119 nic si\u0119 wielkiego nie dzieje. W takim razie gdzie i po co Polacy lataj\u0105 tak gromadnie? Mo\u017cna by\u0142o przytoczy\u0107 wyniki bada\u0144 z ubieg\u0142ego roku wskazuj\u0105ce jak wielu przedsi\u0119biorc\u00f3w nie by\u0142o zainteresowanych faktem wej\u015bcia Polski do UE, a wi\u0119c nie przejawiali najmniejszej ochoty lataniem w tamt\u0105 stron\u0119. Do szacowania mobilno\u015bci Polak\u00f3w, w rozumieniu wyjazd\u00f3w zagranicznych, proponowa\u0142bym poda\u0107 liczb\u0119 obywateli, kt\u00f3rzy wyje\u017cd\u017caj\u0105 w celach zarobkowych. Takie szacunki by\u0142y podawane w mediach. <\/font><\/p>\n

W cz\u0119\u015bci dotycz\u0105cej gospodarki autorzy pr\u00f3buj\u0105 wskaza\u0107 na zbyt wolne tempo zmian, no i generalnie, jak zwykle, \u017ce jest bardzo \u017ale. W takim razie, jakie powinno by\u0107 tempo wzrostu PKB dla kraju takiego jak Polska? W ocenie nadrabiania dystansu do UE podano jedynie lata bie\u017c\u0105cej dekady. Powinno si\u0119 poda\u0107 ca\u0142y okres od 1990 r., z kr\u00f3tkim wyja\u015bnieniem zmienno\u015bci tempa dochodzenia do poziomu rozwoju kraj\u00f3w UE-15 w Polsce i zaprezentowanych krajach. Ponadto pami\u0119tajmy, \u017ce sama metodologia u\u017cytego wska\u017anika zawiera w sobie kilka uproszcze\u0144, kt\u00f3re wp\u0142yn\u0119\u0142y na ostateczny wynik (np. silne wzmocnienie z\u0142otego w pierwszych latach okresu wskazanego w tabeli). Zamiast wi\u0119c podawa\u0107 kolejny wykres na stronie 13, warto by\u0142o zast\u0105pi\u0107 go niezb\u0119dnym komentarzem, kt\u00f3ry pozwoli\u0142by czytelnikowi nieco lepiej zrozumie\u0107 prezentowany temat. I wcale nie idzie mi tutaj o korzystniejsze zaprezentowanie Polski. Po prostu autorzy przesadzili w drug\u0105 stron\u0119.<\/font><\/p>\n

Podobnie wysz\u0142o z Bezpo\u015brednimi Inwestycjami Zagranicznymi (BIZ). W tym temacie mo\u017cna sobie udowadnia\u0107 cokolwiek kto zechce, co te\u017c autorzy uczynili. Pobieranie danych z jednego roku (autorzy oparli si\u0119 na danych tylko z 2004 r.) nie ma \u017cadnego sensu, gdy\u017c zmienno\u015b\u0107 BIZ jest cz\u0119sto efektem jednostkowych du\u017cych wp\u0142yw\u00f3w inwestycyjnych, kt\u00f3re rozk\u0142adaj\u0105 si\u0119 nieregularnie na przestrzeni lat. W bie\u017c\u0105cym roku jest znacznie lepiej i wystarczy\u0142o zwr\u00f3ci\u0107 na to uwag\u0119, no i nasz (tzn. polski) „s\u0142upek” na wykresie by\u0142by wy\u017cszy. Wykorzystywanie argumentu dynamiki w por\u00f3wnaniu do okresu „kilka lat temu” jest zaskakuj\u0105ce. W du\u017cym stopniu to efekt znacznych prywatyzacji. Nie co dzie\u0144 sprzedaje si\u0119 takie kolosy jak Telekomunikacja czy Petrochemia P\u0142ocka. Dziwi mnie ocena autor\u00f3w Raportu sugeruj\u0105ca, \u017ce mog\u0142o by\u0107 lepiej w por\u00f3wnaniu z tamtym okresem. Musieliby\u015bmy chyba zwi\u0119kszy\u0107 dwukrotnie udzia\u0142 w inwestycjach w regionie. Po analizie danych z kilku lat dotycz\u0105cych roz\u0142o\u017cenia inwestycji w naszym regionie mam by\u0107 mo\u017ce pewien niedosyt, ale bez przesady, my nie jeste\u015bmy p\u0119pkiem \u015bwiata. Dla inwestora, kt\u00f3ry chce wej\u015b\u0107 na\u00a0 <\/span>rynek europejski np. ze sprzeda\u017c\u0105 300 tys. samochod\u00f3w osobowych, Czechy mog\u0105 si\u0119 okaza\u0107 np. znacznie lepsze pod wzgl\u0119dem geograficznym. Autorzy, podobnie jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 komentator\u00f3w tego zjawiska, ograniczyli si\u0119 tylko do przesadzonego krytycznego spojrzenia. Najwi\u0119ksi inwestorzy, kt\u00f3rych rynek zbytu wykracza poza kraj inwestycji, oczekuj\u0105 ust\u0119pstw o charakterze finansowych. Propozycje obni\u017cenia stawek podatk\u00f3w, jakie pada\u0142y przy okazji wybor\u00f3w, to grubo za ma\u0142o. Tu niestety pojawia si\u0119 rola pa\u0144stwa jako regulatora. Z jednej strony zniesienia barier decyzyjnych (i tu si\u0119 pewnie wszyscy zgadzamy), a z drugiej – ustawodawstwa skierowanego tylko na przechwycenie najwi\u0119kszych inwestor\u00f3w i daj\u0105cego ponadprzeci\u0119tne ust\u0119pstwa finansowe z nadziej\u0105 na efekt mno\u017cnikowy inwestycji. Autorzy nie wymieniaj\u0105 swoich oczekiwa\u0144, ani nie daj\u0105 odpowiedzi, dlaczego jest jak jest. Niestety tak za ka\u017cdym razem wygl\u0105da dyskusja po utraconej du\u017cej inwestycji przez Polsk\u0119. Przez media przelewa si\u0119 wtedy fala opinii,\u00a0 <\/span>w kt\u00f3rych autorzy \u015bcigaj\u0105 si\u0119 w krytyce. Niestety brak jest opinii odnosz\u0105cych si\u0119 do skali ust\u0119pstw wobec inwestor\u00f3w zagranicznych. Autorzy Raportu przedstawiaj\u0105c diagnoz\u0119, tak u\u017cyli danych, \u017ceby przedstawi\u0107 Polsk\u0119 jako kraj wyj\u0105tkowo fatalnie prowadz\u0105cy polityk\u0119 dotycz\u0105c\u0105 nap\u0142ywu inwestycji. Zapewniam, \u017ce tak \u017ale nie jest. Dla mnie diagnoza to okre\u015blenie zjawiska i odniesienie do stanu potencjalnie mo\u017cliwego. Dane z ostatnich kilkunastu lat dotycz\u0105ce BIZ w naszym regionie pozwalaj\u0105 wyznaczy\u0107 taki poziom odniesienia.<\/font><\/p>\n

<\/font><\/p>\n

Marek \u017beli\u0144ski, grudzie\u0144 2005<\/font><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[19],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/787"}],"collection":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=787"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/787\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=787"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=787"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=787"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}