Polityka socjalna pa\u0144stwa przejawia si\u0119 w wielu aspektach \u017cycia spo\u0142ecznego. Jednym z jej punkt\u00f3w jest zasi\u0142ek dla bezrobotnych, udzielany po utracie pracy. Temat wydaje si\u0119 chwilowo ma\u0142o istotny, bo na tle pa\u0144stw UE mamy jedn\u0105 z najni\u017cszych st\u00f3p bezrobocia. Skoro jednak tak wiele si\u0119 ostatnio m\u00f3wi o prze\u0142omie w politycy socjalnej pa\u0144stwa, to proponuje przyjrze\u0107 si\u0119 tematowi.<\/p>\n
Wpierw nieco historii i por\u00f3wna\u0144.<\/p>\n
Na tle wszystkich pa\u0144stw UE (do analizy wzi\u0105\u0142em dane z lat 2001-2017, Eurostat), Polska nie nale\u017cy i nie nale\u017ca\u0142a do najhojniejszych pod wzgl\u0119dem wydatk\u00f3w na zasi\u0142ki dla bezrobotnych i polityk\u0119 z bezrobociem zwi\u0105zan\u0105. Zupe\u0142nie inaczej por\u00f3wnanie wygl\u0105da na tle pa\u0144stw z obszaru tzw. demolud\u00f3w. Chodzi o pa\u0144stwa zale\u017cne przed laty politycznie i gospodarczo od ZSRR. I s\u0105dz\u0119, \u017ce takie por\u00f3wnanie jest rzetelniejsze, bo mieli\u015bmy podobny punkt startowy. Z tej perspektywy Polska nale\u017ca\u0142a do pa\u0144stw, kt\u00f3re na pozycj\u0119 unemployment (grupowanie wydatk\u00f3w finans\u00f3w publicznych wg metod. COFOG) wydawa\u0142a najwi\u0119cej (w relacji do PKB). \u00a0W latach 2001-2009 by\u0142o to 0,9%-1,0% PKB. W kolejnych latach wydatki na unemployment systematycznie zbli\u017ca\u0142y si\u0119 do \u015bredniej dla analizowanych kraj\u00f3w. Relatywnie wysokie nak\u0142ady na zasi\u0142ki itd. w pierwszych latach analizowanego okresu wynika\u0142y po cz\u0119\u015bci z wysokiego bezrobocia. Po 2009 r. musieli\u015bmy powstrzymywa\u0107 wzrost wydatk\u00f3w publicznych ze wzgl\u0119du na konieczno\u015b\u0107 obni\u017cania deficytu finans\u00f3w publicznych po kryzysie gospodarczym. Od 2014 r. bezrobocie w Polsce zacz\u0119\u0142o spada\u0107, wi\u0119c warto\u015b\u0107 nak\u0142ad\u00f3w na zasi\u0142ki dla bezrobotnych i polityk\u0119 wsparcia spada\u0142a a\u017c do 0,4% PKB (2017 r.)<\/p>\n
A\u017c 85% bezrobotnych nie ma prawa do zasi\u0142ku i w analizowanym okresie warto\u015b\u0107 ta by\u0142a niemal bez zmian.<\/strong> Z punktu widzenia osoby trac\u0105cej prac\u0119 sytuacja staje si\u0119, z chwil\u0105 utraty pracy, dramatyczna. Z pe\u0142nego wynagrodzenia, przechodzi si\u0119 na kilkusetz\u0142otowy zasi\u0142ek, kt\u00f3ry odbierany jest po kilku miesi\u0105cach (okres podstawowy to 6 m-cy). Oczywi\u015bcie po drodze pobierane jest wynagrodzenie w okresie wypowiedzenia. Gdy podzieli\u0107 warto\u015b\u0107 wyp\u0142acanych zasi\u0142k\u00f3w przez liczb\u0105 bezrobotnych pobieraj\u0105cych zasi\u0142ek, to wychodzi warto\u015b\u0107 niemal 740 z\u0142 zasi\u0142ku miesi\u0119cznie. To warto\u015b\u0107 marginalnie wi\u0119ksza od podstawowego zasi\u0142ku otrzymywanego w pierwszych trzech miesi\u0105cach (730 z\u0142). (Po trzech miesi\u0105cach zasi\u0142ek jest obni\u017cany o ok. 150 z\u0142).<\/p>\n Mamy tu do czynienia ze swego rodzaju luk\u0105 socjaln\u0105.<\/strong> Osoba trac\u0105ca prac\u0119, po kilku miesi\u0105cach (okres zale\u017cny od kilku czynnik\u00f3w) mo\u017ce pozosta\u0107 bez \u015brodk\u00f3w do \u017cycia i staje si\u0119 beneficjentem pomocy spo\u0142ecznej.<\/p>\n PiS w swojej polityce spo\u0142ecznej nie uj\u0105\u0142 zasi\u0142ku dla bezrobotnych, skupiaj\u0105c si\u0119 na 500 plus. To jeden z wielu mankament\u00f3w polityki PiS<\/strong>. Ta sfera zosta\u0142a przez PiS zlekcewa\u017cona, czego nie mo\u017cna powiedzie\u0107 o \u015brodkach zgromadzonych na kontach Funduszu Pracy. Przypomn\u0119, \u017ce z Funduszu Pracy op\u0142acane s\u0105 zasi\u0142ki dla bezrobotnych.<\/p>\n Niemal co pi\u0105ty bezrobotny, to osoba powy\u017cej 55 roku \u017cycia. S\u0105 to wi\u0119c doro\u015bli, kt\u00f3rzy niemal na pewno nie s\u0105 beneficjentami 500 plus ze wzgl\u0119du na wiek dzieci (powy\u017cej 18 lat). W podobnej sytuacji s\u0105 bardzo m\u0142odzi bezrobotni lub osoby nieco starsze bez potomstwa. Bior\u0105c wi\u0119c pod uwag\u0119 hojno\u015b\u0107 PiS w ramach 500 plus, brak zmian skierowanych dla os\u00f3b z kr\u0119gu bezrobotnych jest zaskakuj\u0105ca. Mo\u017cna by\u0142o si\u0119 wi\u0119c zastanowi\u0107 nad zwi\u0119kszeniem zasi\u0142ku lub wyd\u0142u\u017ceniem czasu jego otrzymywania (pomys\u0142\u00f3w jest mn\u00f3stwo). PiS tymczasem pozostawi\u0142 ten obszar bez zmian, ch\u0119tnie za to anga\u017cuj\u0105c nadwy\u017cki Funduszu Pracy na coraz to nowe pomys\u0142y (w tym dop\u0142aty do PPK czy dofinansowanie tzw. trzynastych emerytur).<\/p>\n To jeden z kolejnych wpis\u00f3w pr\u00f3buj\u0105cych przedstawi\u0107 polityk\u0119 spo\u0142eczn\u0105 PiS w szerszym kontek\u015bcie. Polityka spo\u0142eczna PiS, nie do\u015b\u0107 \u017ce przekracza nasze mo\u017cliwo\u015bci finansowe, to jeszcze w du\u017cym stopniu ma charakter populistyczny. Bior\u0105c pod uwag\u0119 skal\u0119 \u015brodk\u00f3w przeznaczonych na 500 plus, tzw. trzynast\u0105 emerytur\u0119 i zakup materia\u0142\u00f3w szkolnych, pomini\u0119cie sfery zasi\u0142k\u00f3w dla bezrobotnych powinno budzi\u0107 zainteresowanie. Wyp\u0142ata zasi\u0142k\u00f3w dla bezrobotnych to raptem 1,3 mld z\u0142 w 2018 r. (dane z Biuletynu GUS). To kwota niezwykle skromna na tle wydatk\u00f3w na 500 plus.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Polityka socjalna pa\u0144stwa przejawia si\u0119 w wielu aspektach \u017cycia spo\u0142ecznego. Jednym z jej punkt\u00f3w jest zasi\u0142ek dla bezrobotnych, udzielany po utracie pracy. Temat wydaje si\u0119 chwilowo ma\u0142o istotny, bo na tle pa\u0144stw UE mamy jedn\u0105 z najni\u017cszych st\u00f3p bezrobocia. Skoro … Czytaj dalej