Eurostat podał niedawno strukturę social protection w rozbiciu na wsparcie w gotówce i wsparcie w dedykowanych usługach, pomocy materialnej itp. Na to nałożono podział na świadczenia udzielone niezależnie od dochodów i uzależnione od dochodów. Social protection definiowana jest przez Eurostat szeroko. Obejmuje m.in. świadczenia emerytalne, świadczenia na dzieci, wsparcie dla niepełnosprawnych i bezrobotnych, elementy opieki zdrowotnej, przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu oraz środki na utrzymanie mieszkania. W tej analizie Eurostat przyjął definicje social protection wyraźnie szerszą niż w przypadku wydatków publicznych wg klasyfikacji COFOG.
Zmiany w okresie minionych 10 lat i porównanie z krajami UE wskazują na pewne mankamenty w systemie social protection jaki ukształtował się w minionej dekadzie w Polsce. Widać, że system rozwijał się dynamicznie (żywiołowo), bez głębszej refleksji i głównie dla pozyskania społecznego aplauzu. W efekcie pomoc społeczna nie jest tak efektywna jak mogłaby być.
W okresie 2013-2023 Polska należała do wąskiej grupy liderów we wzroście pomocy społecznej w relacji do PKB (z 19,4% do 22,2%) w UE. Wzrost o niemal 3 pp, pozwolił na przejście z pozycji 19-tej na 14-tą w UE. Do liderów social protection sporo nam jeszcze brakuje, bo mniejsze lub większe kilka pp w relacji do PKB. Inna rzecz, czy powinniśmy do tej grupy krajów aspirować, biorąc pod uwagę problemy większości z nich (trwałe wysokie deficyty finansów publicznych czy zadłużenie). Na ogół też są to kraje z wyraźnie większym niż w Polsce udziałem danin społecznych w relacji do PKB, co w Polsce jest trudne do zaaplikowania ze względu na niechęć społeczną.
Na załączonej ilustracji widać, że Polska dość wyraźnie odstaje (na niekorzyść) strukturą świadczeń i uzależnieniem ich od sytuacji materialnej świadczeniobiorców. Pozycje mean-tested w strukturze świadczeń są jednymi z najniższych w UE. Wyraźnie chętniej też rozdajemy wsparcie w gotówce (cash benefits) niż w dedykowanych usługach. Co ciekawe, państwa o wysokim poziomie social protection (w relacji do PKB) w UE na ogół – w rozumieniu struktury – nie rozdają tak nonszalancko pieniędzy jak Polska.
Opracowanie Eurostatu: https://lnkd.in/dP2i5hQn
